Bijzondere Collecties NEHA

Distributiebescheiden, Eerste Wereldoorlog

Signatuur Bijzondere Collecties 481
Periode 1916-1920
Omvang 0,22 m.
Verwerving Schenkingen van dr Dobbelaar, Amsterdam 1933, P.D.A. van Lith, 's-Gravenhage, 1961, IISG juli 2008 en mevr W. Huijskes-Stam, 's-Gravenhage oktober 2005 (17); Collectie Harmsen (deel 8, deel 38)
Systematische indeling K. Verzamelingen

Nadere omschrijving

Distributiebonnen, -boekjes en -formulieren uit Nederland, België en Duitsland uit de tijd van de Eerste Wereldoorlog.

De wettelijke basis hiervoor in Nederland gaf de Distributiewet van 19 augustus 1916 (Staatsblad 416), die aan de gemeentebesturen de plicht oplegde te zorgen, dat voldoende levensmiddelen en huishoudelijke artikelen in hun gebied beschikbaar waren. Deze goederen zou de regering op aanvraag leveren. De in- en verkoopsprijzen stelde de regering vast; een nadelig verschil zou voor 90% ten last van 's rijks kas komen. De wet verleende aan de regering voorts de bevoegdheid, distributieregelingen vast te stellen.
Van deze laatste bevoegdheid heeft de regering een steeds ruimer gebruik moeten maken wegens de toenemende schaarste aan goederen. Niet alleen voor diverse s oorten brood, voor boter, kaas, meel, eieren en andere voedingsmiddelen werden distributiekaarten uitgereikt, ook voor brandstoffen als steenkolen en petroleum (1917). Ieder kreeg even veel, ongeacht draagkracht. Correcties op die uniformiteit waren er slechts i.v.m. bijzondere behoeften van zieken, kraamvrouwen e.d. of van personen die in speciale omstandigheden leven zoals schippers. De distributie eindigde in 1919.

Inventaris

1. NEDERLAND
   1. Oude inhoudsopgave.
      Nederlandsche Uitvoermaatschappij
   2. Correspondentie, 1919
      Ministerie van Landbouw, Nijverheid en Handel
   3. Lijst van maximum-kleinhandelsprijzen, december 1918
   4. Correspondentie, 1919
      
      LANDELIJK
   5. Aanvraagformulieren
   6. Verzamelstaten
   7. Formulieren voor schippers
   8. Distributiebonnen.
      
      GEMEENTELIJK
   9. Verzamelstaten per bedrijf
   10. Amersfoort
   11. Amsterdam
   12. Axel
   13. Beverwijk
   14. Bloemendaal
   15. Boskoop
   16. Culemborg
   17. Delft
   18. Deventer
   19. Doorn
   20. Goedereede
   21. Goes
   22. IJsselstein
   23. Haarlem
   24. Haarlemmerliede en Spaarnwoude
   25. Haarlemmermeer
   26. Heemstede
   27. 's-Heerenhoek
   28. Hoorn
   29. Leeuwarden
   30. Middelburg
   31. Midwoud
   32. Monnickendam en Katwoude
   33. Nijmegen
   34. Ophemert
   35. Opsterland
   36. Renkum
   37. Rijswijk
   38. Rotterdam
   39. Schoten
   40. Tiel
   41. Uitgeest
   42. Utrecht
   43. Velsen
   44. Wijdenes
   45. Wijk aan Zee en Duin
   46. Zandvoort
   47. Zierikzee
   48. Zutphen
   49. Zwolle en Zwollerkerspel
   50. Bergambacht en Ammerstol, Lekkerkerk, Nieuw-Lekkerland, Oud-Alblas
   
   
   
2. BELGIË
   51. In België werd voedselhulp vanaf november 1914 georganiseerd door het particuliere Nationaal Hulp- en Voedingskomiteit en plaatselijk particulier initiatief.
       Toewijzingen, België
   
   
   
3. DUITSLAND
   52. In Duitsland ging al begin 1915 brood op de bon.
       Bonnen, Duitsland