Bijzondere Collecties NEHA

Commerciële couranten (tweede aanvulling)

Signatuur Bijzondere Collecties 674
Periode 1585-1807
Omvang 0,80 m., deels FOLIO
Verwerving Onbekend
Systematische indeling K. Verzamelingen

Nadere omschrijving

Kopieën van de Cours van Koopmanschappen, Amsterdam
Het oudste ingevulde nummer is van 23.05.1586. De krant krijgt een reglement op 31.01.1613. Vanaf 1609 verschijnt de krant op maandag, van 1686 tot 1718 op zaterdag en daarna weer op maandag. Vanaf februari 1796 verschijnt het blad tevens op donderdag. In 1812 en 1813 wordt de inhoud opgenomen in de tweetalige Affiches, annonces et avis divers d'Amsterdam.

In 1925 kende Posthumus maar twee prijscouranten (Posthumus, XXII). In 1927 verwerft het NEHA er 46 met de Collectie Velle (Economisch-historisch jaarboek deel 13, XLIII). In 1931 wordt gemeld dat 146 prijscouranten of kopieën beschikbaar zijn voor publicatie in facsimile (Economisch-historisch jaarboek deel 17, LXI). Uit dat project resteert waarschijnlijk de verzameling onder nr.2. In 1932 zijn er al teveel nummers om het geheel in facsimile te publiceren (EHJ 18, XC). In 1933 zijn er ruim 3.000 bekend (t.z.p., CXII).

In 1943 stelde Posthumus dat er van 1609 tot 1813 11.989 Amsterdamse prijscouranten verschenen kunnen zijn (Posthumus, XXII). Voor zijn Prijsgeschiedenis (t.z.p., XL-XLI) had hij er hooguit 2.448 nodig: een exemplaar per maand. Het aantal aanwezige nummers ligt aanzienlijk lager: 650 kopieën (zie onder) en 93 originelen (Boorsma 1991, 3-4). Volgens Posthumus I, LII zou hij ongepubliceerde prijsreeksen bewaard hebben. In het jaarverslag over 1948 wordt nog gemeld: "De 'Twentsche Kamer' kreeg een beter aanzien door een grondige opruiming. Slechts twee kasten met prijzenmateriaal van prof. Posthumus moesten in de staat gelaten worden, waarin ze waren." (EHJ XXIV (1950), XCIV). Dat materiaal verdwijnt daarna uit het zicht. De bronnenopgave in de Prijsgeschiedenis (Posthumus, XXVII-XXVIII) is te summier om definitief vast te stellen, welke kopieën ontbreken. In ieder geval ontbreken kopieën uit het archief van de Middelburgse Commercie Compagnie voor 1790-1800 en 1810, uit Danzig voor 1703, uit Jakarta voor 1790-1794 en de krant uit 1813.

McCusker belooft in 1979 met Gravestein een vollediger overzicht (Journal of European Economic History 1979, 689). De verzameling onder nr. 1 zal in dat verband gemaakt zijn. In deze verzameling zijn 160 kopieën uit Kopenhagen (7b) en zeven kopieën uit Brussel uit 1693-1727 opgenomen die bij Posthumus ontbreken. De overige aanvullingen van McCusker zijn hierin niet opgenomen. Hij is er niet in geslaagd, alle originelen van Posthumus terug te vinden, en verwijst dan naar deze kopieën.

• P. Boorsma and J. van Genabeek, Commercial and financial serial publiactions of the Netherlands Economic History Archives 1580-1870, Amsterdam 1991.
• J.J. McCusker and C. Gravesteijn, The beginnings of commercial and financial journalism, Amsterdam 1991.
• N.W. Posthumus, Nederlandsche Prijsgeschiedenis deel I: goederenprijzen op de beurs van Amsterdam 1585-1914, Leiden 1943.
• G. van Rijn en G.W. Kernkamp, Nederlandsche historieprenten (1550-1900), Amsterdam 1910.

Inventaris

De inventaris van de tweede aanvulling van de collectie Commerciële couranten is beschikbaar als PDF:
Inventaris als PDF-bestand
Zie ook:
Bijlage A als PDF-bestand
Bijlage B als PDF-bestand